Met Niels op de tractor

Afgelopen woensdag was ik met Niels van den Berge mee op zijn tractortoer door Nederland. Een unieke ervaring, zeker voor een stadsmeisje zoals ik. Niels heeft er op zijn website al het nodige over geschreven.

Wat mij vooral is bijgebleven is hoe de mens vaak door onnatuurlijk technieken te gebruiken problemen veroorzaakt die vervolgens met nog meer ingewikkelde onnatuurlijke maatregelen moeten worden opgelost. Tekenend was dat een biologische boer ons vertelde dat hij zijn kalfjes bij hun moeder liet drinken. De meeste boeren doen dat niet omdat het wat liters melk kost. Om het gebrek aan moedermelk te compenseren moeten die kalfjes dan veel krachtvoer eten. Vanwege hun verminderde weerstand moet vaker antibiotica worden gebruikt. Het verlies van de liters melk door de kalfjes bij de moeder te laten drinken wordt dus grotendeels gecompenseerd doordat deze boer veel minder krachtvoer en geen antibiotica meer nodig heeft.

Aan de andere kant kan de techniek ook juist helpen om milieuvriendelijker te werken. Zo vertelde de akkerbouwer met een windmolen op zijn erf dat hij alleen met een tractor met gps-systeem rijdt, omdat je dan op de centimeter nauwkeurig het land kan bewerken, gif kan spuiten, enzovoorts. Zo gaat er niets verloren en komen er zo min mogelijk schadelijke stoffen in het milieu terecht. Al vond ook hij dat het natuurlijk nog mooier zijn als hij ze helemaal niet nodig had.

Niels en ik hebben verder erg veel genoten van het prachtige Nederlandse polderlandschap, vooral als de TomTom ons rondjes liet rijden ("hier zijn we toch net ook al langsgekomen?") omdat de tractor natuurlijk niet op alle wegen mag rijden. Het was een dag om als stadsmeisje niet gauw te vergeten...

Van twee walletjes eten: werken en studeren

Dit artikel is eerder geplaatst in de carrierespecial van Bulletineke Justitia

Hier op de gang hoor ik rinkelende telefoons, pratende collega’s. Harm Brouwer (de voorzitter van het College van procureurs-generaal en daarmee de hoogste baas van het Openbaar Ministerie) loopt even binnen omdat hij informatie wil hebben voor een overleg morgen met de minister van Justitie. Ik schrijf een brief waarin ik een burger schadevergoeding toeken omdat de politie achteraf onterecht zijn deur heeft ingeramd.

Ik luister naar een van de advocaten die voor de landsadvocaat werkt. Hij vertelt over procedures die hij voor de Staat heeft gevoerd over de Wet Openbaar van Bestuur. Naast mij zit iemand die bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit werkt, voor mij zit een medewerker van het ministerie van Onderwijs en er zitten nog 17 andere klasgenoten van mij in de zaal.

Dat zijn zomaar twee momenten uit het leven van een overheidsjurist. Sinds een paar maanden werk ik op de afdeling Bestuurlijke en Juridische Zaken van het parket-generaal van het OM. Door onszelf ook wel eens “de incidentenfabriek” genoemd. Hier worden de politiek gevoelige strafzaken gemeld om de minister te informeren,Kamervragen te beantwoorden en het College van p-g’s te adviseren over het eventueel bijsturen van officieren van justitie. Bij dit soort zaken kan je denken aan het sprekende voorbeeld van de zaak tegen Geert Wilders, maar ook zaken als die tegen Holleeder, terrorismezaken of zaken wegens onzorgvuldig handelen bij euthanasie komen hier voorbij.

Ik behandel verder onder andere schadezaken, maar ook klachten via de Nationale Ombudsman en WOB -verzoeken. Het is ontzettend leuk om met zoveel terreinen van het recht bezig te zijn. En door het werken bij de overheid heb ik echt het gevoel iets bij te dragen aan de samenleving.

Maar anderhalve dag in de week zit ik in elk geval niet achter mijn bureau, maar in een collegezaal bij de Academie voor overheidsjuristen. De Rijksoverheid geeft mij de kans om nog een extra mastertitel te halen. Het leuke is dat we allerlei verschillende docenten hebben: advocaten die bij de Landsadvocaat werken, hoogleraren, (oud-)ambtenaren enz. De meesten vertellen veel over hoe de hazen lopen binnen de overheidsorganisatie. Dingen waar je in je werk soms tegenaan loopt kan je gelijk aan hen voorleggen. Omgekeerd kan ik wat ik bij de Academie leer gelijk bij het OM gebruiken. Niet alleen krijgen we in onze opleiding een stukje extra juridische verdieping en politiek-bestuurlijke sensitiviteit, we werken ook aan onze persoonlijke ontwikkeling op het gebied van pleiten, schrijven, presenteren en adviseren.

De afwisseling tussen studeren en werken is erg prettig. Op mijn werk heb ik gelijk veel verantwoordelijkheid gekregen. Ik heb mijn eigen zaken, die ik regelmatig bespreek met mijn patroon of met andere collega’s. Maar anderhalve dag in de week heb ik het gevoel dat ik nog een kleine verlenging ben ingegaan van mijn studententijd. Ik eet van twee walletjes en dat kan ik iedereen aanraden!

Obamania in Ghana

Vandaag bezoekt Barack Obama Ghana. Dus niet het land van zijn vader, Kenia, maar wel een van de weinige Afrikaanse landen met weinig corruptie en een stabiele democratie.

Ik was er toen John Atta Mills werd ingehuldigd als president en daarmee de macht overging van de ene grote politieke partij naar de andere. Zijn partij, de NDC, won met de slogan "change". Slim, want Obama was en is in Ghana onmetelijk populair. Overal op straat werden posters en boekjes verkocht met zijn naam en foto erop. Taxichauffeurs hadden zijn naam op hun ruiten geplakt. Iedereen die een tv tot zijn beschikking had, zat aan de buis gekluisterd toen zijn inauguratie in Washington plaatsvond. Obamania was dus ook in Ghana.

Obama gaat op bezoek bij het slavenfort van Cape Coast (zie foto: waar nu vissers zijn werden vroeger de slaven in de schepen "geladen"). Het grootste fort van Ghana waar vele duizenden Afrikanen opgesloten zaten in afwachting van hun verscheping naar de nieuwe wereld. Of van de dood, want velen overleefden het niet. Toen ik het fort bezocht waren er Afrikaans-Amerikaanse mensen die symbolisch de reis hadden gemaakt om het land van (wellicht) hun voorouders te zien. Als je daar staat in een van de kerkers kan je de angst, de wanhoop, het verdriet en de dood nog bijna aanraken. Het heeft een onuitwisbare indruk op me gemaakt.

Wat Obama niet gaat doen is in contact komen met de Ghanese burgers. Iets wat Clinton wel deed toen hij daar op bezoek ging. Die heeft geluk gehad dat hij slecht met krassen op zijn handen van de mensen die hem aanraakten uit de menigte kwam. Zijn beveiligers waren hem op een zeker moment zelfs helemaal uit het zicht verloren. Ook ik heb vastgezeten in een menigte. Ik had geluk dat ik bij de inauguratie van Atta Mills er met alleen een gestolen telefoon en een gat in mijn tas vanaf kwam. Het mag dan een stabiele democratie zijn en een prachtig land, het blijft een ontwikkelingsland. Ik denk dan ook dat het verstandig is van Obama; ik zie de Ghanese politie de mensenmassa nog niet in bedwang houden. De Obamania is te groot.

Bonnetjes wobben

Mijn vorige bericht ging over het rondje ministeries dat ik vorige week met mijn nieuwe klasje heb gemaakt. Na een aantal ministeries onstond er een rode draad. Elke directie juridische zaken heeft namelijk een jurist die gespecialiseerd is in zogenaamde WOB-verzoeken. En elk ministerie had hetzelfde WOB-verzoek gekregen.

(Bij het Ghanese parlement hebben we gelobbyd voor een WOB met de CHRI. Hier zie je de directrice met actieshirt praten met een radioverslaggever.)

WOB staat voor de Wet Openbaarheid van Bestuur. Het uitgangspunt is dat alle overheidsstukken openbaar zijn. Tenzij er een hele goede reden is om ze geheim te houden, zoals de staatsveiligheid of iemands privacy. Eigenlijk heel logisch in een democratie. Vooral journalisten maken veel gebruik van de WOB en dat leidt regelmatig tot discussies over de interpretaties van de uitzonderingen.

Die dezelfde WOB-verzoeken bij de ministeries vorige week waren afkomstig van de Telegraaf. Hun redactie bedacht naar aanleiding van de Britse bonnetjesaffaire dat het wel een leuk idee was om alle bonnetjes van de Nederlandse ministers op te vragen. En dat leidde op alle ministeries tot een hoop gedoe. Die bonnetjes konden ze nog wel vinden, dat was het probleem niet. Maar de meeste uitgaven doen de ministers met een creditcard. Dus als de Telegraaf vraagt om de bonnetjes, hoeft het kabinet juridisch gezien niet gelijk ook de creditcardrekeningen openbaar te maken. Dat je op je klompen kan aanvoelen dat de Telegraaf dat als eerstvolgende gaat wobben, heeft het kabinet er kennelijk niet toe doen besluiten die gelijk ook maar te geven.

Een ander probleem is in hoeverre een minister recht heeft op bescherming van zijn of haar persoonlijke levenssfeer? Op restaurantbonnetjes staat vaak precies wat daar is gegeten en gedronken. Ik kan me best voorstellen je het privé vindt dat je bijvoorbeeld glutenvrij moet eten of dat je er het liefst drie glazen bier bij drinkt. Maar ondertussen doet een minister dat wel op kosten van de belastingbetaler. Dat zorgt toch voor een spanningsveld en daarmee tot discussies tussen juristen op de ministeries.

De Telegraaf heeft de bonnetjes inmiddels gekregen, de creditcardrekeningen echter niet. De restaurantbonnetjes zijn grotendeels onleesbaar gemaakt. Ze blijken geen dingen vinden te kunnen vinden die konden tippen aan de declaraties in het Verenigd Koninkrijk. Ja, Wouter Bos declareerde een gestolen zonnebril, maar dat kan hij prima uitleggen. Je kan ook op alle slakken zout leggen. Reken trouwens maar dat het WOB-verzoek van de Telegraaf heel wat meer aan ambtenarensalarissen heeft gekost dan die zonnebril. Over netjes omgaan met het geld van de belastingbetaler gesproken.

Rondje ministeries

In mijn vorige berichtje vertelde ik verheugd dat ik de Academie voor overheidsjuristen mag gaan doen. Dat betekent dat ik anderhalve dag per week trainingen en cursussen ga volgen om een nog betere jurist te worden.

De andere drieënhalve dag van mijn werkweek zal bestaan uit echt werk. Waarin ik het geleerde gelijk weer kan toepassen. En omdat mijn klasgenoten en ik allemaal een andere plaats krijgen binnen de rijksoverheid, kunnen we onze ervaringen ook gaan uitwisselen. Een leerzame wisselwerking dus.

De afgelopen week hebben we dan ook een rondje ministeries gedaan. Om te kijken waar je zelf het liefst terecht zou komen, maar ook om een indruk te krijgen van de plaatsen van anderen. En zo vond ik mezelf in een zaal in het ministerie van Onderwijs met uitzicht over heel Den Haag en omstreken. Of in een zaaltje in de krochten van het ministerie van VROM. Leerde ik dat Herman Heinsbroek zijn sporen heeft nagelaten in het ministerie van Economische Zaken en dat dat zichtbaar is door de paarse vloerbedekking op de eerste verdieping.

Vooroordelen werden bevestigd (bij onderwijs lopen ambtenaren in een spijkerbroek, bij EZ zijn die misschien met een vergrootglas te vinden) en weerlegd (financiën is niet saai). En elk ministerie probeerde zich van zijn beste kant te laten zien. Waar ik geplaatst zal worden krijg ik deze week te horen.

Goede dingen komen in tweeën

Woensdag was ik samen met M. nog de vliegende flyerbrigade. Ik heb nog nooit zoveel flyers op één dag uitgedeeld en zoveel positieve reacties gehad. Dat gaf reden tot optimisme!
(foto met dank aan Peter van Corler)

's Avonds was ik bij het lijsttrekkersdebat, alwaar ik het zowaar voor mekaar kreeg om iedereen in dezelfde shirtjes te krijgen. Dat is heel wat met GroenLinksers, die meestal te recalcitrant zijn om zich zoiets te laten aanleunen.

Al het flyeren en harde werken werd gisteren beloond. Overdag was het nogal zenuwslopend; je kan niet veel meer doen dan afwachten. En voor mij was het dubbel spannend, want ik verwachtte ook nog een telefoontje over een nieuwe baan. Uit de eerste exit polls bleek al dat we in elk geval hadden gewonnen, ook al bleven we steken op twee zetels. Reden voor een feestje!

En toen bleek dat net op dat moment mijn voicemail was ingesproken...die nieuwe baan heb ik! Ik ga de Academie voor overheidsjuristen doen. Een nieuwe uitdaging en een prachtige kans! Een tweede reden voor een feestje!

Ergens na middernacht bereikte ons het nieuws dat de derde zetel er ook nog wel eens in kon zitten. Net las ik dat we hem ook echt hebben, dus Judith, Bas en Marije, gefeliciteerd! Europa wordt weer een stukje groener. En ik ga maar eens welverdiend vakantie houden, net als mijn collegae.

Denk groot, stem groen!

Na een maand toch maar weer eens een berichtje op dit blog plaatsen. Mijn hoofd loopt een beetje over van "campagne, campagne, campagne..." Ik hoop natuurlijk dat jullie ook op GroenLinks gaan stemmen. Waarom? Kijk op http://www.groenlinks.nl/ of bekijk dit filmpje!